Κάθε χρόνο, στις 30 Ιανουαρίου, η Χριστιανική Εκκλησία τιμά από κοινού τους τρεις Μεγάλους Πατέρες και Οικουμενικούς Δασκάλους, τον Μέγα Βασίλειο, τον Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο, τους προστάτες αγίους της εκπαίδευσης και των γραμμάτων.
Η εορτή των Τριών Ιεραρχών καθιερώθηκε στα μέσα του 11ου αιώνα. Καθιερώθηκε να γιορτάζονται και οι τρεις μαζί, γιατί έχουν πολλά κοινά γνωρίσματα: αγωνίστηκαν και οι τρεις για τη διάδοση και διάσωση της Χριστιανικής πίστης, ζούσαν απλή ζωή χωρίς πολυτέλειες, αφιέρωσαν τη ζωή τους στους φτωχούς συνανθρώπους τους και στους δυστυχισμένους, ήταν και οι τρεις σοφοί, αγάπησαν τα γράμματα και τον πολιτισμό των αρχαίων Ελλήνων. Ήταν ευσεβείς Ιεράρχες, επιφανείς θεολόγοι, με κοινωνική προσφορά και φιλανθρωπικό έργο, που διέθεσαν τη ζωή τους στην πίστη τους για το Χριστό. 
Έγιναν μεγάλοι – πολύ μεγάλοι – δάσκαλοι, πραγματικοί φωστήρες. Αλλά και σπουδαίοι ρήτορες. Για τη σοφία τους και την καλοσύνη τους, ο λαός τους εκτιμούσε και τους αγαπούσε. Μελέτησαν τους αρχαίους κλασικούς συγγραφείς και φιλοσόφους, και κατόρθωσαν να συμφιλιώσουν το Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα με την Χριστιανική Πίστη.
Η γιορτή τους, από το 1842, καθιερώνεται ως σχολική γιορτή, γιορτή των Γραμμάτων, μια και οι Τρεις Ιεράρχες ήταν Μεγάλοι Δάσκαλοι αλλά και Πατέρες της Εκκλησίας. Ήταν άνθρωποι μορφωμένοι, σοφοί δάσκαλοι, φημισμένοι ρήτορες και συγγραφείς. Πρόσφεραν πάρα πολλά στα γράμματα, διαθέτοντας ολόκληρη την περιουσία τους. Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών είναι γιορτή των δασκάλων και των μαθητών, των σχολείων και των γραμμάτων, των βιβλίων και της μάθησης.
Βασίλειος ο Μέγας
Ο Άγιος Βασίλειος ή Βασίλειος Καισαρείας, γεννήθηκε στην Καισάρεια της Καππαδοκίας το 330 μ.Χ. και πέθανε πολύ νέος, το 379 σε ηλικία 49 ετών. Υπήρξε επίσκοπος Καισαρείας και θεωρείται Πατέρας της Εκκλησίας και ένας εκ των μεγαλύτερων θεολόγων της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η συμβολή του στην χριστιανική θεολογία θεωρείται κεφαλαιώδης ενώ σ’ αυτόν αποδίδεται και η «θεία λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου» που ψάλλεται 10 φορές το χρόνο και σήμερα στην Εκκλησία μας. Ο Μέγας Βασίλειος σπούδασε στην Αθήνα και θεωρούσε πολύ σημαντική τη μελέτη των κλασσικών συγγραφέων και της ελληνικής φιλοσοφίας, φυσικά υπό το χριστιανικό πρίσμα. Η συμβολή του στην ανάπτυξη των γραμμάτων και της φιλανθρωπίας τον κατέστησαν μια από τις μεγαλύτερες μορφές της Χριστιανικής παράδοσης. Εργάστηκε θαρραλέα και ψύχραιμα. Πούλησε ολόκληρη την περιουσία του και με τα χρήματά του έκανε Νοσοκομείο, ένα Πτωχοκομείο, ένα Ορφανοτροφείο και ένα Γηροκομείο. Ο κόσμος για να τον ευχαριστήσει το ονόμασε “Βασιλειάδα”, δηλαδή πόλη του Βασιλείου. Κάθε μέρα ο Μέγας Βασίλειος επισκεπτόταν και περιποιόταν μόνος τους αρρώστους και τους γέρους.
Ιωάννης ο Χρυσόστομος
Γεννήθηκε περίπου το 345 στην Αντιόχεια της Συρίας και πέθανε σε ηλικία περίπου 60 ετών το 407 μ.Χ. Θεωρείται πως η γλώσσα του «έσταζε μέλι» καθώς υπήρξε ο πιο χαρισματικός ρήτορας της εποχής του. Διετέλεσε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως και αφιέρωσε τη ζωή του στην ανάπτυξη της φιλανθρωπίας. Μάλιστα τα ημερήσια συσσίτια που οργάνωσε έτρεφαν καθημερινά χιλιάδες ανθρώπους!
Έδειξε μεγάλο και θερμό ενδιαφέρον στους φτωχούς και διέδωσε το Χριστιανισμό στους Γότθους και Πέρσες και άλλους βάρβαρους λαούς. Πολέμησε τις αιρέσεις και καυτηρίασε θαρραλέα τη διαφθορά της κοινωνίας. Στη ζωή του υπήρξε υπόδειγμα ασκητή ενώ δεν παρέλειπε να καταδικάζει εκείνους τους ιερείς που πλούτιζαν από την ιδιότητά τους. Ήταν τέτοια η σκληρή κριτική που ασκούσε στους Αυτοκράτορες, που τελικά η αυλή τον κυνήγησε και τον εξόρισε. Όμως η φήμη του τον ξεπέρασε αφού θεωρείται Άγιος από όλες σχεδόν τις χριστιανικές ομολογίες.
Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός
Γεννήθηκε το 329 μ.Χ. και πέθανε σε ηλικία 60 ετών το 389 μ.Χ. Ο Άγιος Γρηγόριος γεννήθηκε κοντά στη Ναζιανζό της Καππαδοκίας γι αυτό και ονομάστηκε Ναζιανζηνός. Γνωστός και με το προσωνύμιο «θεολόγος», ο Γρηγόριος υπήρξε Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης τον 4ο αιώνα. Η επιρροή του στην Τριαδική θεολογία θεωρείται τόσο σημαντική που έγινε γνωστός ως «Τριαδικός Θεολόγος». Τα περισσότερα από τα έργα του επηρεάζουν τους σύγχρονους θεολόγους, ειδικά όσον αφορά τα τρία Πρόσωπα της Αγίας Τριάδας. Υπήρξε φίλος του Μεγάλου Βασιλείου.
Ήταν σφοδρός οπαδός των γραμμάτων και επιθυμούσε να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ ελληνόφωνων και λατινόφωνων θεολόγων της εποχής του. Εκτός από εξαιρετικός θεολόγος όμως, υπήρξε και πολύ καλός ποιητής, αφού έγραψε αρκετά ποιήματα με θεολογικά και ηθικά θέματα. Όταν αυτοκράτορας ήταν ο Μέγας Θεοδόσιος, αναδείχτηκε Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως και Πρόεδρος της Β΄ Οικουμενικής Συνόδου. Από αυτή τη θέση, το 381, μαζί με άλλους άρχοντες της Εκκλησίας στερέωσαν την Πίστη και την Ορθοδοξία συμπληρώνοντας το Σύμβολο της Πίστεως που άρχισε η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος.
πηγή:www.iefimerida.gr